Smiley face
Smiley face
Smiley face

تارا حسێن: پێویستە گەل سزای بەرپرسە سیاسییەکان بدات

2017-10-31 12:47:34



ڕۆژنیوز - بێریتان و ناسیار

 

تارا حسێن، جگری هاوسەرۆکانی تەڤگەری ئازادیی کۆمەڵگەی کوردستان دەڵێت، ئەو شکستەی پاش ریفراندۆمی ٢٠١٧ ئەنجامدرا، مەترسیدارتر بوو لە شکستی١٩٧٥، خەونی سەربەخۆبوونی ئەو خەڵکە نابەرپرسیارانە سووتێندرا، دەشڵێت: پێویستە گەل ڕۆڵی خۆی بگێڕێت و سزای بەرپرسە سیاسییەکان بدات.

 

تارا حسێن سەبارەت بە پێکهێنانی بەرەیەکی ئۆپۆزسیۆنی هاوبەش لە باشوری کوردستان و ئەنجامەکانی ڕیفراندۆم و هۆکاری ئاڵۆزییە سیاسییەکان، لە چاوپێکەوتنێکی تایبەت بۆ ئاژانسەکەمان دەدوێت و تیشک دەخاتەسەر ڕووداو چارەسەرییەکان.

 

 تەڤگەری ئازادی ڕیفراندۆمی بایکۆت کرد، ئەنجامەکانی ڕیفراندۆم سڕ کرا، ئێوە ئەنجامەکانی چۆن دەبینن؟

 

"هەر لەسەرەتاوە ئێمە بایکۆتمان کرد"

 

تارا حسێن: خستنە ڕووی پرسی ڕیفراندۆم لە ئەنجامی شکستی سیاسیی دەسەڵاتێکی ٢٦ ساڵە ڕوویدا، ڕیفراندۆم لە ئەنجامی نەمانی یاسا و لە شەرعییەت کەوتنی هەموو دەزگاکان وەک پەرلەمان پێکهات، حکومەتی باشوری کوردستان ڕیفراندۆمی کردە ڕۆژەڤ بۆ ئەوەی شکستی ٢٦ ساڵەی بشارێتەوە، ئێمە وەک تەڤگەری ئازادی بەپێچەوانەی ئەو لایەنە سیاسییانەی تا دوایین ساتەکان هەڵوێستی ڕوونیان ئاشکرانەکرد، هەر لە سەرەتاوە ڕیفراندۆمەکەمان بایکۆت کرد، ئێمە بیرمان لە ئەنجامەکانی وەها ڕیفراندۆمێک کردبووەو دەیان جاریش خەڵکمان هۆشیارکردبووەوە لە بارەیەوە، بەڵام لە بەرامبەردا تۆمەت خرایە پاڵمان، کە بۆ نموونە ئێمە سەر بە وڵاتانی دەرەوەین، یان دڵسۆز و وڵاتپارێز نین و دژی دەوڵەتی سەربەخۆی کوردی دەوەستین.

 

کە ڕیفراندۆمتان بایکۆت کرد، جێگرەوەتان چی بوو بۆی؟

 

"نامانەوێت نەتەوەی باڵادەست و نەتەوەی ژێردەست هەببێت"

 

تارا حسێن: ئێمە وەک لایەنەکانی دیکە کە بیرمان لە بەڵی یان نا  نەکردەوە، هاوکات بە ڕاگەیاندنی هەڵوێستی بایکۆت پرۆژەیەکیشمان بۆ چارەسەری پێشکەشکرد، ڕیفراندۆم بە مەبەستی پێشخستنی حزبایەتی و نەتەوەپەرستی ئەنجامدرا، لە پرۆژەی چارەسەریمان دا باسمان لەوە کرد، کە لە جوگرافیای باشوری کوردستاندا تەنیا کورد ناژین، پێکهاتەی جیا لە گۆڕێدان، پرۆژەکەشمان هەر بەو پێیە دیاری کرد و ئاراستەمان کرد، پرۆژەکەمان ژیانی هاوبەشی گەلانە پێکەوە، بە جۆرێک خۆبەرێوەبەریی دیموکراتی، نامانەوێت نەتەوەی باڵادەست و نەتەوەی ژێردەست لە ئارادابن.

 

بۆچی هێزە ناڕازییەکان لە باشوری کوردستان یەک ناگرن؟

 

"ئەوەی بە دەیان ساڵ بە دەست هاتبوو هەمووی لە کیس چوو"

 

تارا حسێن: ناڕەزایی و ئۆپۆزسیۆن لە باشوری کوردستان سەرچاوەی خۆی لە هەمان دەسەڵاتەوە وەردەگرێت، لە سەر بنەمای هەر ئەو دەسەڵاتەدا پێکهاتووە، ناڕەزایی نەیتوانی بەرەیەکی هاوبەش پێکبێنێت و بە بەرنامەیەکی هاوبەش دژی ڕیفراندۆم بوەستێت، بۆ ئەوەی دۆخەکە بەم جۆرەی لێ نەیەت، دەوترێت سنوورەکانی کوردستان دەگەڕێتەوە سەر ئەو خاڵانەی پێش ساڵی ٢٠٠٣ بوون، نەخێر وا نییە، بەڵکو سنوورەکانی باشوری کوردستان گەڕاوەتەوە بۆ پێش ساڵی ١٩٩١، ئەوەی بە دەیان ساڵ بە دەست هاتبوو هەمووی لە کیس چوو.

 

بۆ ئەوەی لە بەرامبەر ڕیفراندۆمدا بوەستنەوە چیتان کرد؟

 

"ئەنجامەکان بۆچوونی ئێمەی سەلماند"

 

تارا حسێن: باشمان دەزانی کە ئەو ڕیفراندۆمە زیاتر لەوەی کاریگەریی بکاتە سەر هەولێر و سلێمانی، لە سەر ناوچە جێناکۆکەکان کاریگەری دەبێت، بۆیە لە گەرمیان، خورماتو و خانەقین و چەندین ناوچەی دیکەی ناوچە دابڕێنراوەکان سێمینارمان ئەنجام دا، لەم بارەوەیە ویژدانمان ئاسوودەیە، خەڵکمان ئاگادار کردەوەو هۆشداریشمان دانێ، بەڵام بە داخەوە لایەنە سیاسییەکان گوێیان بۆ هیچ دەنگێ جیاواز ناگرن، لە کۆتاییشدا ئەنجامەکانی ڕیفراندۆم سەلماندی، کە ئەو بۆچوونەی ئێمە تا چ ڕادەیەک ڕاست و ریالیستی بوو.

 

کاریگەریی ڕیفراندۆمەکە بۆسەر ژیانی خەڵک چۆن دەنرخێنن؟

 

"پێویستە بەرپرسە سیاسییەکان داوای لێبوردن بکەن لە گەل و ئامادە بن لە بەر دەم دادگادا"

 

تارا حسێن: ئەو شکستەی پاش ریفراندۆمی ٢٠١٧ ئەنجامدرا، مەترسیدارتر بوو لە شکستی١٩٧٥، خەڵکی باشور باجی زۆر قورسی داوە، گەلی کورد لە باشوری کوردستان ئەنفال و کۆمەڵکوژی و کیمیابارانی بە سەر هاتووە، بەڵام خەونی سەربەخۆبوونی ئەو خەڵکە نابەرپرسیارانە سووتێندرا، ڕیفراندۆمی کاریگەریی زۆر نەرێنی بووە لە سەر ژیانی خەڵک و ورەیان، بەڵام ئەگەر دەمانەوێت ڕاستییەکان ببینین نابێت تەنیا دەسەڵات ڕەچاو بکەین، دەسەڵاتداریی ٢٦ ساڵەی باشوری کوردستان جگە لە دەوەڵەمەندکردن و پەرەدان بە بەرژەوەندییە بنەماڵەییەکان هیچی دیکەی بەدواوە نەبووە، پێویستە بەرپرسە سیاسییەکان داوای لێبوردن بکەن لە گەل و ئامادەبن لە بەر دەم دادگادا سزا بدرێن، پێویستە سەروەت و سامانی گەلی کورد کە لە بانکە جیهانییەکاندا شاراونەتەوە بدرێنەوە گەل، ئەو سامانە دەبێت بۆ پکهێنانی پرۆژەی خزمەتگوزاری بەکار بەکاربهێنرێت، لە ئێستادا گەلی کورد لە باشوری کوردستان وایان لێهاتووە، کە تەنیا سەرقاڵی ژیانی ڕۆژانەی بێت و بیر لە ئازادی و مافەکانی نەکاتەوە.

 

لە دۆخێکی وەک ئێستادا خەڵک دەبێت چی بکات؟

 

"گرنگ گۆڕانی بارزانی نییە، گرنگ گۆڕینی عەقڵییەتە"

 

تارا حسێن: لە دۆخێکی وەک ئێستادا، پێویستە بە شێوەی ڕابردوو بەردەوام نەبن و دەوربگێڕن، ٢٦ ساڵە کە دەستەیەک لە سەرەوە حوکمڕانی دەکەن و خەڵکیش بەگوێیان دەکەن، پاش ٢٦ ساڵ ئێستا هەموو شتێک کۆتایی پێ هاتووە، ئێستا هیچ سیستمێک لە گۆڕێدا نییە، دەزگاکان شەڕعییەتیان نەماوە، کارتی ئەوە هاتووە کە خەڵک خۆی بەرێوەببات، نابێت چیدی تماشاچی بێت و پێویستە ڕۆڵ بگێڕێت، لە باشوری کوردستان بەرەی ناڕازی و ئۆپۆزسیۆن لە سەر بنەمای هەمان عەقڵییەتی دەسەڵاتداری دامەزراوە، ئەو عەقڵییەتە دەسەڵات دەپارێزێت، پێویستە هێزێک لە گۆڕێدا بێت کە داوای گۆڕانی دەسەڵات بکات، ئێمە وەک تەڤگەری ئازادی هەمیشە دەرگاکانی رێککەوتنمان کردووەتەوە و دەمانەوێت پرۆژەی هاوبەش ئەنجام بدەین، ئەگەر پرۆژەیەکی چارەسەری لە ئارادابێت حەز دەکەین تێیدا بەشداری بکەین، بەڵام بە ڕاستی لە ئێستا لە بەرەی ناڕازی و ئۆپۆزسیۆندا وەها پرۆژەیەک نابیبنبرێت، گرنگ ئەوە نییە کە بارزانی بچێت و کەسێکی دیکە جێگاکەی بگرێتەوە، گرنگ گۆڕینی عەقڵییەتە.

 

ڕێککەوتنەکانتان پێش ریفراندۆم چۆن و لەگهەڵ کامانە لایەن بوو؟

 

"خاڵی هاوبەشمان لەگەڵ نەوەی نوێ-دا دۆزییەوە"

 

تارا حسێن: تەڤگەری ئازادی تەنیا سیاسی نییە و تەڤگەرێکی سیاسی کۆمەڵگاییە، بۆیە بۆمان گرنگە کە خەڵک خۆیان بەڕێوەببەن و هەمیشە بەرژوەندییە کۆمەڵایەتی و سیاسییەکانی خەڵک ڕەچاودەکەین، بۆ هۆشیارکردنی خەڵک پێویستە ڕێکخستن ئەنجام بدرێت، لەگەڵ لایەنە ناڕازییەکانیشدا ئێمە بەردەوامین لە گەڕان بەدوایان دا بۆ دانوستان و ڕێککەوتن، ئێستا زۆر کاری هاوبەش دەکەین لەگەڵ هەندێک لایەن، بۆ ئەوەش بەردەوام چاوپێکەوتن و سەردانمان هەیە لەگەڵ لایەن و کەسایەتییە جیاوازەکان، پێش ڕیفراندۆمەکە تەنیا بەرەی نەخێر بوو کە بە شێوەیەکی ڕادیکاڵ لە بەرامبەر ڕیفراندۆمدا وەستایەوە، پاشان تەڤگەری ئازادی خاڵە هاوبەشەکانی لەگەڵ لیستی نەوەی نوێ دۆزییەوە، چەند کۆبوونەوەمان هەبووە پێکەوە، باشوری کوردستان پێویستی بە سیستمێکی نوێ هەیە، بۆ ئەوەش ئێمە بڕیاری کار و چالاکیی هاوبەشمان داوە لەگەڵ لایەنە نزیکەکان.

 

 

لە ڕێککەوتنەکەتان دا ڕێکخستن یان حزبێک هەبوونی هەیە؟

 

"پەیوەندییەکانمان فراوان دەکەینەوە"

 

تارا حسێن: دوای ئه‌وه‌ی لیستی ته‌ڤگه‌رمان به‌شێوه‌یه‌كی سه‌ربه‌خۆ كشانده‌وه‌ له‌ كۆمیسیۆنی بالای هه‌ڵبژاردنه‌كان، له‌گه‌ل به‌ره‌ی دیموكراسی به‌شداریمان له‌ لیستی نه‌وه‌ی نوێ-دا کردو، لەو لیستەدا بەشداری دەکەین لە هەڵبژاردندا، لەگەڵ نەوەی نوێ ئامادەین کاری هاوبەش ئەنجام بدەین و پەیوەندییەکانمان لەگەڵیان بەرفراوان بکەینەوە.

 

ئایا لە دۆخێکی وەک ئێستادا ئەگەری پێکهاتنی یەکێتی نەتەوەیی هەیە؟

 

"پارتی و بارزانی کۆسپ بۆ یەکدەنی کورد دروستدەکەن"

 

تارا حسێن: ڕێبەر ئاپۆ لە ساڵی ١٩٨٠وە یەکێتی نەتەوەیی وەک کلیلی چارەسەریی پرسەکان ڕاگەیاندووە، بەردەوام هەوڵدراوە کە بە پێکهێنانی یەکێتی نەتەوەیی کە گەڵ ئەو توانایە بەدەست بێنێت و بتوانێت بەپێی چارەنووسی دیاری بکات، پێمانوایە ئەگەر هەر بەشێکی کوردستان بە جیا کاروچالاکی بکات ناتوانێ سەربکەوێت، بۆ سەرکەوتن پێویستە یەکێتی نەتەوەیی پێکبێت، پێویستە هەموو لایەنەکانی باشوری کوردستان ئەمە ببینن، ئەم دۆخە ئاڵۆزەی باشوری کوردستانی تێکەوتووە بەهۆی نەبوونی یەکێتی نەتەوەییەوەیە، کەجەکە و کەنەکە دەیان جار بانگەوازیی لایەنەکانی باشوری کوردستانیان کردووە کە بەشداری چالاکییەکان بۆ یەکێتی نەتەوەیی ببن، بەڵام پارتی و مەسعود بارزانی تەنیا کۆسپ دەخەنە بەردەم ئەو کار و چالاکییانە و بەشداریش ناکەن.

 

بۆ پێکهێنانی یەکێتی نەتەوەیی پێویستە چ بکرێت؟

 

"بینیمان تورکیا چۆن دژایەتی کردین و بارزانیش لە ئامەد چۆن ڕیکلامی بۆ ئەردۆغان دەکرد"

 

تارا حسێن: پاش ریفراندۆمەکە بینیمان کە تورکیا تا چ ڕادەیەک دۆستی گەلەکەمانە و نەوت و سامانی گەل بۆ ماوەی ٥٠ ساڵ پێی فرۆشراوە، ڕیفراندۆم سروشتیترین مافی گەلەکەمانە، بەڵام بینیمان کە تورکیا چۆن دژایەتی کرد، لە کاتێکدا بارزانی لە ئامەد بانگەشەی بۆ ئەردۆغان و ئاکەپە دەکرد، پاش ڕیفراندۆمەکە ئاشکرابوو کە تورکیا و هێزە ئەمپریالیستییەکانی وەک ئەمریکا تا چ ڕادەیەک دۆستی گەلی کوردن، ئەو ڕیفراندۆمە ڕاستیی ئەو دەوڵەتانەی بۆ هەمووان ئاشکرا کرد، ئەگەرچی کەجەکە لەگەڵ ڕیفراندۆم نەبوو، بەڵام پاش ڕیفراندۆمەکە ڕایگەیاند، کە بەرگری لە گەل دەکات، لە کاتی هێرشەکە بۆ سەر کەرکوک هەموو ئەندامانی تەڤگەری ئازادی چەکیان هەڵگرت بۆ بەرگری لە شارەکە، بەڵام بە داخەوە بازرگانی پێوەی کرا و فرۆشرا، پێویستە بەرپرسە سیاسییەکانی باشوری کوردستان لەمە تێبگەن، ئەگەر دۆخەکە بەم شێوەیە بێت هەولێر و سلێمانیش لە دەست دەدەین، تەنیا ڕێگا چارەسەری بۆ چوونە دەرەوە لەم دۆخە پێکهێنانی کۆنگرەی نەتەوەیی و دامەزراندنی مۆدێلێکی دیموکراتییە لە باشوری کوردستان، ئەو کاتە ئەو پرۆژە دیموکراتییە دەتوانێت ئاراستەی عێراقیش بکرێت.

 

س.ح



-
RojNews
په‌یوه‌ندی


Korek       : +964 7508749379

Asia          : +964 7718835920

Normal     :   +964 533361295

Email  : [email protected]
© Copyright 2015 . Hemû mafên portala ROJNEWS Ajansa Nûçeyan a Roj hatine parastin