Smiley face
Smiley face
Smiley face

ناوەڕۆکی پرۆژەی خۆبەڕێوەبەریی شەنگال لە چاوپێکەوتنێکی ڕۆژنیوزدا

2017-08-30 11:47:17



ڕۆژنیوز - شەنگال

 

حسۆ ئیبراهیم، ئەندامی ئەنجومەنی خۆبەڕێوەبەری دیموکراتی شەنگال و وتەبێژی کۆمسیۆنی کلتورو هونەری ئەنجومەنەکە، ڕایدەگەیەنێت: پرۆژەی خۆبەڕێوەبەری دیموکراتی ئێزدخان هەموو پێکهاتەکانی شەنگال لە فەرمان دەپارێزێت.

 

ڕۆژی ٢٠ی ئاب پرۆژەی خۆبەڕێوەبەریی دیموکراتی ئێزدخان لە ٢٣ خاڵدا ڕاگەیەندرا، هەر دەچێت و پشتگیرییەکان بۆ ئەو پرۆژەیە زیاتردەکەن، حسۆ ئیبراهیم، ئەندامی ئەنجومەنی خۆبەڕێوەبەری دیموکراتی شەنگال، دەربارەی پرۆژەکە وەڵامی پرسیارەکانی ڕۆژنیوز دەداتەوە.

 

دەقی چاوپێکەوتنەکە:

 

حسۆ ئیبراهیم: پرۆژەی خۆبەرێوبەری دیموکراتی ئێزدخان لە ئەنجومەنی شەنگالەوە ڕاگەیەندرا، ئایا لەلایەن حکومەتی ناوەندی، حکومەتی هەرێم و کۆمەڵگای نێودەوڵەتییەوە قبوڵ دەکرێت؟

 

"ناچار دەبن کە قبوڵی بکەن"

 

حسۆ ئیبراهیم: ئەو پرۆژەیە لەلایەن ئەنجومەنی خۆبەرێوەبەری دیموکراتی شەنگالەوە ڕاگەیەندرا، بۆ ئەوەی خەڵکی ئێزدخان تێبگەن کە چۆن خۆیان ڕێکبخەن و ئەمەش تێبەگان کە کاری ئەو ئەنجومەنە چییە، بە پێویست زانرا پرۆژەی ئەنجموەنەکە بە ڕایگشتی ڕابگەیەندرێت، حکومەتی هەرێم و حکومەتی ناوەندی عێرقی بۆ پاراستنی دەسەلاتداری خۆیان ئەو پرۆژەیە قبوڵ ناکەن، دەڵێن 'ئێمەین خاوەنی شەنگال'، نایانەوێت دەسەڵاتدارییەکەیان لە دەست بچێت، ئێمە دەڵێین ئێوە کە لە ڕۆژی ٣ی ئابی ٢٠١٤دا بەرگریتان لێنەکردین، چۆن ئەمڕۆ دێنە سەر شاشەی تەلەفزیۆن و باس لەو باجانە دەکەن کە بۆ پاراستنی شەنگال داوتانە، ئەگەر باجەکەی ئێوە داوتانە بۆچی ئەو هەموو کچ و ژن و منداڵە ئێزدییە کوژراون و ڕفێندراون و بەدیلگیراون؟، لە بەرامبەر ئەو قسانەدا پێویستە خەڵکی ئێزدی وەڵام بدەنەوە و بڵێن، کە دەمانەوێت خۆمان بەڕێوەببەین، ئەوە وانەی فەرمانی ٧٣یەمە، بۆ ئەوەی کۆمەڵگای ئێزدی یەکبگرن ئەو پرۆژەیە ڕاگەیەندراوە، لە کۆتاییدا حکومەتی عێراقی و حکومەتی هەرێم ناچاردەبن ئەو پرۆژەیە قبوڵ بکەن.

 

"ئێمەی ئێزدی ڕێز لە هەموو کلتور و باوەڕەکانی دیکە دەگرین"

 

ئەو باوەڕ و نەتەوانەی دیکە کەوتوونەتە خاکی ئێزدخانەوە چۆن لەناو پرۆژەی خۆبەڕێوەبەری دیموکراتی شەنگادا جێدەگرن؟

 

حسۆ ئیبراهیم: ئەم ناوچەیە، ناوچەیەکی فرەنەتەوە و فرەکلتورە، ئێمە کاتێک دۆعا دەکەین دەڵێین 'خوایە خێر بخە سەر ڕێگای ٧٢ نەتەوەو پاشان بیخە سەر ڕێگای ئێمە'، واتە پێش ئەوەی داوای چاکە و خێر بۆ خۆمان بکەین بۆ گەلان و نەتەوەکانی دیکەی دەکەین، کلتوری خەڵکی ئێزدی بەم شێوەیەیە، هەموو گەلان و کلتورەکانی دیکە لەو پرۆژەیەدا جێدەگردن، چونکە هاوکات بە پێکهاتنی فەرمان بە سەر خەڵکی ئێزدی، فەرمان بە سەر خەڵکی شیعە و کریستییانەکانیش هات، تەنانەت ئێمە ئەو کاتە لە شەنگال ڕامانکرد خەڵکی سوننەشمان لەگەڵ بوو، مرۆڤی بەویژدان هەموو ڕاستییەکان دەبینێت و دەیانڵێت، ئێمە بە باوەڕو کلتوری جیاوازەوە فەرمانمان بە سەر هات، ئەو پرۆژەیە هەموو ئەو پێکهاتانە دەگرێتەوە کە دەستیان بە خوێنی خەڵکی ئێزدی سوور نەبووە.

 

لە پرۆژەکەدا کۆمیسیۆنێکی هاوبەشی خۆبەڕێوەبەریی ئێزدخان و نەتەوە یەکگرەتووەکان پێشنیارکراوە، کار و ڕۆڵی ئەو کۆمیسیۆنە چۆن بەڕێوەدەبرێت؟

 

"لێپرسینەوە لەو کەسانە دەکات لە جێهێشتنی شەنگالدا دەستیان هەبووە"

 

حسۆ ئیبراهیم: ئەرکی سەرەکیی ئەو کۆمیسیۆنە لێپرسینەوەکردنە لەوانەی ڕۆڵیان هەبوو لە پێکهێنانی فەرمانەکەدا، پاشان پرۆژەی خۆبەڕێوەبەری دیموکراتی شەنگال دەناسێنێت، لە پرۆژەکەدا ئاماژەدراوە، کە فەرمانی سەر ئێزدخان مرۆڤایەتی پێشێلکردووە، پێویستە ئەوانە ئەمەیان قبوڵە پشتگیری پرۆژەکە بکەن، ئەو کۆمیسیۆنە لەگەڵ کەسایەتییە ئێزدییەکان و هەروەها کەسانی دیکە چاوپێکەوتن دەکات، کۆمیسیۆنەکە هەروەها لەگەڵ ئەو لایەنانەی بیروڕای جیاوازیان هەیە کۆدەبێتەوە دانوستانیان لەگەڵ دەکات، لەلایەکی دیکەوە لێپرسینەوە قورس دەکات لەو لایەن و کەسانەی لە فەرمانەکەدا ڕۆڵیان هەبووە، ئەو کەسانە لە شەنگال دادگایی دەکرێن.

 

دەوترێت کە کۆمیسیۆنی خۆبەڕێوەبەری ئێزدخان دادگایەک پێکدێنێت، ئەمەیان لەسەر چ ناو و پێوەرێک دەبێت؟

 

"دادگای گەل دەبێت"

 

حسۆ ئیبراهیم: ئەو دادگایە دادگای گەل دەبێت، کۆمیسیۆنەکەش کۆمیسیۆنی گەل دەبێت، هەر ئێزدییەک یان هەر کەسێک کە قبوڵییەتی مافی ئێزدییەکان پێشێل کراوە دەتوانێت لەو کۆمسیۆنە و لە دادگاکەدا جێبگرێت، ئەو کۆمسیۆنە لە ئەنجمومەنی بەڕێوەبەرایەتی پێک نایەت و هەمووان دەتوانن تێیدا جێبگرن.

 

"لە دەستووری هەرێمی کوردستاندا هیچ مافێک بۆ ئێزدییەکان دیاری نەکراوە"

 

شەنگالی خۆبەرێوەبەر چۆن بەگوێرەی دەستووری عێراق و هەرێمی کوردستان پێکدێت و کاردەکات؟

 

حسۆ ئیبراهیم: لە دەستووری هەرێمی کوردستاندا هیچ مافێک بۆ ئێزدییەکان دیاری نەکراوە، شەنگال لە ڕووی ئیدارییەوە سەر بە موسڵە، ئەوەی ئێمە باسی دەکەین لە دەستووری عێراقیدا هاتووە، مادەی ١٢٥ی دەستووری عێراق مافی خۆبەڕێوەبەری دەداتە خەڵکی ئێزدی، پێویستە خاڵەکانی دەستووری عێراق جێبەجێ بکرێن، بەڵام ئەگەر ئەوانیش ئەو مافەمان نەدەنێ، ئەو ژن و کچە ئێزدییانەی لەلایەن چەتەکانی داعشەوە بەدیلگیراون ئەو مافەمان دەدەنێ، بەگشتی دەستووری عێراقی مافی خۆبەڕێوەبەری دەداتە شەنگال، بەڵام هەرێمی کوردستان مافێکی وەهای بۆ خەڵکی ئێزدی ڕەچاو نەکردووە.

 

"یەبەشە و یەژەشە ئاسایشی ئێزدخان دەپارێزن"

 

ئایا خۆبەڕێوەبەریی دیموکراتی دەتوانێت هەموو پێکهاتەکانی شەنگال بپارێزێت؟

 

حسۆ ئیبراهیم: ئێزدییەکان داوای مافەکانیان دەکەن و ئەو پرۆژەیە دەتوانێت ببێتە هۆی یەکگرتوویی ئێزدییەکان، ئێمە تەنیا قسەی خۆمان سەرناخەین و ڕامانگەیاندووە ئامادەین لە سەر ئەو خاڵانەی پێشنیاردەکرێن دانوستان بکەین، ئەو ٢٣ خاڵەی دیاریکراون تەنیا لە بەرژەوەندی ئێزدخاندا نییە، ئەگەر خاڵی گونجاو پێشنیار بکرێت دەتوانێت بە خاڵەکان زیادبکرێت، ئێمە ئەنجومەنی بەڕێوەبەریمان هەیە و هۆشیار بوینەوە، دەتوانین بڵێین دەتوانین لەمەودوا ڕێگری بکەین لە ڕوودانی فەرمان و بەرگری لە خۆمان بکەین، یەبەشە و یەژەشە ئاسایشی شەنگال دەپارێزن.

 

داواکاریتان لە حکومەتی هەرێم، حکومەتی عێراق و کۆمەڵگای نێودەوڵەتی چییە؟

 

"تەنها دەڵێین مرۆڤایەتی بخەنە پێش"

 

حسۆ ئیبراهیم: ئێمە داوادەکەین مرۆڤایەتی بخەنە پێش، داوامان ئەوەیە ئەوانەی دەڵێن مرۆڤن پشتگیری مرۆڤایەتییەکەیان بکەن، ئەمەش بەتایبەتی ڕوو بە باشوری کوردستان دەڵێین، ئەگەر دەڵێن کە ئێزدییەکان کوردی ڕەسەنن، لێپرسینەوە لە بکەرانی فەرمانەکە بکەن، قسەیەکی پێشینیان هەیە کە دەڵێت 'ئەمڕۆ شەڕی منە و سبەینێ شەڕی تۆ'، ڕاستە ئەمڕۆ فەرمان بە سەر خەڵکی ئێزدی هاتووە، بەڵام ئەگەری هەیە سبەینێ ئەو فەرمانە بە سەر ئەوان بێت، داواکاریمان لە حکومەتی عێراقیش ئەوەیە کە دەستووری عێراق کە لە ساڵی ٢٠٠٥دا پەسەندکراوە جێبەجێ بکەن، هیچ داواکارییەکیشمان نییە لەوانەی وا خۆیان بە مرۆڤ دانانێن و پشتگیریی مافە مرۆیانەکانی ئێزدییەکان ناکەن.

 

ئێزدییەکانی دەروەی وڵات چۆن لە پرۆژەکەدا جێدەگرن؟

 

"لەگەڵ تورکمان و کریستیانییەکان پرۆژەیەکی هاوبەشمان واژۆ کردووە بۆ تەلەعفەر و شەنگال و دەشتی نەینەوا"

 

حسۆ ئیبراهیم: لە دەرەوەی وڵات ئەنجومەنی دەرەوەی وڵاتی (دیاسپۆرا) شەنگالمان هەیە، لە ڕێگای ئەوانەوە کارو خەباتی ئەنجومەنەکە ئەنجام دەدرێت لە دەرەوەی وڵات، ئەوان کاتێک کارێک ئەنجام دەدەن بۆچوونمان دەپرسن و لە پەیوەندیدان لەگەڵمان، هاوکات لەگەڵ تورکمانەکان و کریستیانییەکان پرۆژەیەکی هاوبەشمان واژۆ کردووە کە تەلەعفەر و شەنگال و دەشتی نەینەوا پارێزگایەکی خۆبەڕێوەبەر پێکبێنن.

 

ئێوە وتەبێژی کۆمسیۆنی کلتور و هونەریشن، ئەرکی کۆمسیۆن کلتور و هونەر چییە؟

 

"هەموو کۆمەڵگایەک بە کلتورو هونەرەکەیەوە دەناسرێت"

 

حسۆ ئیبراهیم: هەر کۆمەڵگایەک بە باوەڕ و کلتور و هونەرەکەیەوە دەناسرێت، ئێمەش مێژووکەمان لە ڕێگای کلتور و هونەرەکەمانەوە دەناسین، هونەر بۆ کۆمەڵگا زۆر گرنگە، بەڵام پێویستە بکەوێتە خزمەتی کۆمەڵگاوە، من وەک ئەندامێکی کۆمیتەی کلتور وهونەر دەڵێم کە پشتگیریی هونەرمەندەکانمان دەکەین، پێویستە هونەرمەندە ئێزدییەکان خۆیان بناسن و لە شوناسیان تێبگەن، ئەو ئێزدیانەی لە باشوری کوردستان دەژین لەبارەی ڕیفراندۆمەوە کلیپ دروست دەکەن، ئێمە دژی ڕیفراندۆم نین، بەڵام پرسیارم لەو ئێزدیانە ئەوەیە بۆچی تا ئێستا کلیپێکیان لە بارەی فەرمانی سەر شەنگالەوە دروست نەکردووە؟.

 

س.ح



-
RojNews
په‌یوه‌ندی


Korek       : +964 7508749379

Asia          : +964 7718835920

Normal     :   +964 533361295

Email  : [email protected]
© Copyright 2015 . Hemû mafên portala ROJNEWS Ajansa Nûçeyan a Roj hatine parastin